La Real Academia Galega redibuja el mapa toponímico de Pontevedra y su área - Voz de Barro. Noticias

Breaking

El tiempo en Barro

El tiempo - Tutiempo.net

martes, 21 de abril de 2026

La Real Academia Galega redibuja el mapa toponímico de Pontevedra y su área

 

El municipio de la Boa Vila concentra una revisión amplia de nombres de lugares y parroquiales en una actualización que persigue depurar errores y consolidar las denominaciones históricas

El nuevo Nomenclátor de Galicia modifica decenas de nombres del rural pontevedrés. En la imagen, aldea de Armonda en O Campo Lameiro.

El nuevo Nomenclátor de Galicia modifica decenas de nombres del rural pontevedrés. En la imagen, aldea de Armonda en O Campo Lameiro. / GUSTAVO SANTOS

El Nomenclátor de Galicia 2026, aprobado por el plenario de la Real Academia Galega el 20 de junio de 2025, revisa 2.531 topónimos en toda la comunidad: 14 nombres de concello, 182 de parroquia y 2.335 de lugares. En la comarca de Pontevedra, la actualización alcanza a una parte muy significativa del territorio y deja un mapa toponímico más afinado, con correcciones que afectan a nombres municipales, parroquias, advocaciones y núcleos de población.

En el escalón municipal, solo dos concellos modifican oficialmente su denominación. Campo Lameiro pasa a ser O Campo Lameiro, una forma que incorpora el artículo tradicional y que ha sido recibida con división de opiniones entre los vecinos, mientras que la antigua dualidad entre Cerdedo y Cotobade queda fijada como Cerdedo Cotobade. La propia RAG precisa, no obstante, que la base de datos aún necesita una unificación técnica completa para integrar bajo una sola entidad municipal las parroquias que todavía figuran separadas.

En las parroquias, la revisión es amplia y muy visible. Barro oficializa A Portela; O Campo Lameiro corrige Couso y As Fragas; Cerdedo Cotobade fija A Corredoira; Cuntis pasa a Arcos de Furcos; A Lama actualiza Guende y O Seixido; y Moraña concentra tres movimientos relevantes: A Amil, Santa Cruz de Lamas y Saiáns ou A Choza, que entra ya como doble denominación oficial.

A ello se suman los cambios en la advocación, o en el nombre y la advocación a la vez, que también alcanzan de lleno al área de Pontevedra. En Cerdedo Cotobade, Tomonde pasa de Santa María a Santa Mariña; en Ponte Caldelas, la parroquia homónima cambia de Santa Eulalia a Santa Baia; en Pontevedra, Cerponzóns sustituye San Vicente por San Vicenzo; y Pontevedra queda oficialmente sin advocaciones.

El mayor vuelco se produce, en cualquier caso, en los lugares. En el municipio de la Boa Vila la revisión es especialmente intensa. Se corrigen formas como A Lampreeira, Reiriz, O Portamuíño, A Pedreira, Liborei, O Vigario, Lourizán, O Albeiro, As Laxiñas u O Sobral. Y, además, se incorporan nuevos núcleos como O Bispo, Leirados, A Abanqueira, A Cañota, As Cocheiras, O Freixeiro, A Gandarela, A Ponte Muíños, A Pedra do Lagarto, Pardesó, Valdecorvos, O Covo o San Brais.

No solo se corrigen grafías sino que se busca acompasar la cartografía con el habla real y la tradición oral

En otros municipios del entorno también se encadena una larga relación de ajustes. En Poio quedan fijadas A Coruxa, O Muíño, A Portería, A Serpe y O Pedreisón; en Marín se consolidan formas como A Grela, Caxamaría, A Eirexe, A Fornería, A Pena do Camiño, O Medio da Aldea, A Aldea de Abaixo, O Sino y Tras do Sisto; en Sanxenxo, Tourada pasa a A Tomada; en Portas, se asientan A Bouza, O Paraíso, O Cubelo y O Porto do Salto; y en Ponte Caldelas aparecen o se corrigen topónimos como A Fraga, Coveliño, Rego do Bargo, A Sorreira y O Verdugo.

Barro, Cuntis y A Lama ofrecen además un patrón especialmente revelador: el nomenclátor asume en varios casos fórmulas dobles o soluciones más próximas al uso vecinal. Así quedan Rebón ou O Lugar da Igrexa, en Barro; Cuntis ou O Baño, en Cuntis; y Laxedo ou Covelo, en A Lama.

Es una de las claves de esta revisión: la RAG no solo corrige grafías, sino que intenta acompasar la cartografía oficial con la tradición oral y el habla real del territorio.

También hay altas nuevas. Vilaboa incorpora Larache en Santa Cristina de Cobres; Cerdedo Cotobade suma Os Peleteiros y Picoto de Arriba; y Pontevedra añade una nómina especialmente amplia de nuevos núcleos repartidos por varias parroquias. El propio documento subraya, además, que el trabajo sigue abierto y que aún existen lugares, especialmente en Pontevedra y Ourense, pendientes de estudio y futura incorporación.

Cartel de Campo Lameiro, concello que pasa a ser O Campo Lameiro.

Cartel de Campo Lameiro, concello que pasa a ser O Campo Lameiro. / Gustavo Santos

La revisión no solo añade y corrige: también depura. En Pontevedra desaparecen las parroquias urbanas de A Virxe do Camiño y San Xosé por carecer de entidad administrativa; y varios lugares antes recogidos en ese ámbito urbano o en otras parroquias del municipio son eliminados del nomenclátor por no constituir entidades singulares de población o por haber quedado absorbidos, corregidos o reasignados.

La excepción, dentro de esta relación de municipios del área, es Caldas de Reis. No figura en los listados de modificaciones y el propio Nomenclátor deja claro que los topónimos que no aparecen en esas relaciones mantienen la forma oficial del NG 2003.

Noticias relacionadas

El balance final deja una idea nítida: la Real Academia Galega no se limita a retocar el mapa con correcciones menores. Lo que hace es reordenar la cartografía nominal de Pontevedra y su entorno para acercarla al uso real, a la tradición local y a una mayor coherencia administrativa. En unos casos rescata formas vivas; en otros, elimina duplicidades; y en muchos, devuelve al registro oficial artículos, advocaciones y nombres que la documentación de campo y la memoria vecinal nunca habían dejado del todo atrás.

Más de un centenar de cambios

Pontevedra • Cerponzóns pasa de la advocación San Vicente a San Vicenzo. • Pontevedra pasa de San Bartolomeu e Santa María a sin advocación. • Lampreeira pasa a llamarse A Lampreeira. • Reariz pasa a llamarse Reiriz. • Portamuíño pasa a llamarse O Portamuíño. • Parada pasa a llamarse Paradade Abaixo. • Pedreira pasa a llamarse A Pedreira. • Bouza pasa a llamarse A Bouza. • Leborei pasa a llamarse Liborei. • A Meán pasa a llamarse Meán. • Vigario pasa a llamarse O Vigario. • Cimbelo pasa a llamarse O Cimbelo. • O Couso pasa a llamarse Couso. • Ramallás pasa a llamarse Os Ramallás. • Agrovello pasa a llamarse O Agrovello. • A Camboa pasa a llamarse A Comboa. • Caritel pasa a llamarse O Caritel. • A Igrexa pasa a llamarse Lourizán. • A Meán pasa a llamarse O Meán. • Albeiro pasa a llamarse O Albeiro. • Ría de Abaixo pasa a llamarse A Ría de Abaixo. • Ría de Arriba pasa a llamarseA Ría de Arriba. • Peralba pasa a llamarse A Peralba. • Areás pasa a llamarse Os Areás. • Eirós pasa a llamarse As Eirós. • A Laxe pasa a llamarse As Laxiñas. • Sobral pasa a llamarse O Sobral. • Además, se incorporan como lugares nuevos O Bispo, Leirados, A Abanqueira, A Barra, A Cañota, O Sisto, As Cocheiras, O Freixeiro, A Gandarela, Os Liñares, O Marco, A Ponte Muíños, A Sartán, A Torre, A Pedra do Lagarto, O Costado, A Igrexa, Pardesó, Valdecorvos, O Covo, As Laceiras, A Rabaleira, O Souto, O Vao y San Brais.

O Campo Lameiro • El concello de Campo Lameiro pasa a llamarse O Campo Lameiro. • La parroquia de O Couso pasa a llamarse Couso. • La parroquia de Fragas pasa a llamarse As Fragas. • Alende pasa a llamarse A Alende. • Lameiro pasa a llamarse O Lameiro. • Castro pasa a llamarse Castro de Horto. • O Couso pasa a llamarse Couso. • Fafiz pasa a llamarse Fafide. • Armonda pasa a llamarse A Armonda.

Poio • Coruxa pasa a llamarse A Coruxa. • Muíño pasa a llamarse O Muíño. • Portería pasa a llamarse A Portería. • Serpe pasa a llamarse A Serpe. • Pedreisón pasa a llamarse O Pedreisón.

Marín • Agrela pasa a llamarse A Grela. • Casamaría pasa a llamarse Caxamaría. • Eirexe pasa a llamarse A Eirexe. • Fornería pasa a llamarse A Fornería. • Laxe pasa a llamarse A Laxe. • Pena do Camiño pasa a llamarse A Pena do Camiño. • Mediodaldea pasa a llamarse O Medio da Aldea. • Castro Castriño pasa a llamarse Castracastriño. • Aldea de Abaixo pasa a llamarse A Aldea de Abaixo. • Sino pasa a llamarse O Sino. • Trasdosisto pasa a llamarse Tras do Sisto. Sanxenxo • Tourada pasa a llamarse A Tomada.

Vilaboa • Se incorpora Larache como lugar nuevo en Santa Cristina de Cobres.

Barro • La parroquia de Portela pasaa llamarse A Portela. • Concello pasa a llamarse O Concello. • Goimil pasa a llamarse Güimil. • Madalena pasa a llamarse A Madanela. • Caldos pasa a llamarse Os Calvos. • Costenla pasa a llamarse Constenla. • Fonte do Curro pasa a llamarse Fonte de Curro. • A Igrexa pasa a llamarse Rebón ou O Lugar da Igrexa. • Outeiro pasa a llamarse O Outeiro. • Valouta pasa a llamarse A Valouta. • Briadoiro pasa a llamarse O Briadoiro. • Estación de Portela pasa a llamarse A Estación da Portela. • Piñeiro pasa a llamarse O Piñeiro. • San Amaro pasa a llamarse O San Amaro. • Ortigueira pasa a llamarse A Ortigueira.

Caldas de Reis • No se identifican cambios en los listados de modificaciones del NG 2026. La RAG indica que los topónimos que no figuran en esas relaciones mantienen la forma del NG 2003.

Cuntis • La parroquia de Arcos pasa a llamarse Arcos de Furcos. • Arcos pasa a llamarse Arcos de Arriba. • Cuntis pasa a llamarse Cuntis ou O Baño. • Ermida pasa a llamarse A Ermida. • Folgoso pasa a llamarse O Folgoso. • Louriña pasa a llamarse A Louriña. • Noval pasa a llamarse O Noval.

Moraña • La parroquia de Amil pasa a llamarse A Amil. • La parroquia de Lamas pasa allamarse Santa Cruz de Lamas. • La parroquia de Saiáns pasa a llamarse Saiáns ou A Choza.

Portas • Bouza pasa a llamarse A Bouza. • Paraíso pasa a llamarse O Paraíso. • Covelo pasa a llamarse O Cubelo. • Porto do Salto pasa a llamarse O Porto do Salto.

A Lama • La parroquia de Xende pasa a llamarse Guende. • La parroquia de Seixido pasa a llamarse O Seixido. • Cornide pasa a llamarse Cornido. • Cotiño pasa a llamarse O Cotiño. • Carballeira pasa a llamarse A Carballeira. • Cernedo pasa a llamarse O Cernedo. • O Eido do Macho pasa a llamarse O Eidomacho. • Gabián pasa a llamarse O Gabián. • Barbeira pasa a llamarse Barbeira de Arriba. • Covelo pasa a llamarse Laxedo ou Covelo. • Albáns pasa a llamarse Os Albáns. • Barbeira pasa a llamarse Barbeira de Abaixo. • Portela das Eiras pasa a llamarse A Portela das Eiras. • Rozadas pasa a llamarse As Rozadas. • San Lourenzo pasa a llamarse O San Lourenzo. • Sualomba pasa a llamarse A Sualomba. • O Eido de Abaixo pasa a llamarse O Eidebaixo. • O Eido de Caneiras pasa a llamarse O Eidecaneiras. • A Paradela pasa a llamarse Paradela. • Brexiña pasa a llamarse A Brexiña. • Casavella pasa a llamarse A Casavella. • O Eido de Baixo pasa a llamarse O Eidebaixo. • Portasouto pasa a llamarse O Portasouto. • Val das Rodas pasa a llamarse Valderrodas. • Portomartiño pasa a llamarse O Portomartiño de Arriba.

Cerdedo Cotobade • Los concellos de Cerdedo y Cotobade quedan unificados bajo la denominación Cerdedo Cotobade. • La parroquia de Corredoira pasa a llamarse A Corredoira. • La advocación de Tomonde pasa de Santa María a Santa Mariña. • A Casa Grande pasa a llamarse O Igrexario. • Además, se incorporan como lugares nuevos Os Peleteiros y Picoto de Arriba.

Pontecaldelas • La advocación de Ponte Caldelas pasa de Santa Eulalia a Santa Baia. • Fraga pasa a llamarse A Fraga. • Covelo pasa a llamarse Coveliño. • Rego do Vargo pasa a llamarse Rego do Bargo. • Sorreira pasa a llamarse A Sorreira. • Verdugo pasa a llamarse O Verdugo.

https://www.farodevigo.es/pontevedra/2026/04/12/real-academia-galega-redibuja-mapa-128991048.html 

No hay comentarios:

Publicar un comentario